Almaty Management University (AlmaU) студенттері Кәсіпкерлік институтының қолдауымен «Plan B» атты авторлық үстел ойынын әзірледі. Бұл – аналитикалық ойлау, командалық жұмыс және белгісіздік жағдайында шешім қабылдау дағдыларын дамытуға бағытталған білім беру құралы. Жоба оқу үдерісі аясында жасалып, университет студенттері мен қызметкерлері тарапынан оң пікірге ие болды.
«Plan B» – қатысушылар бизнес-міндеттерді ойын сценарийлері форматында шешетін үстел ойыны. Концепция негізінде танымал «Бункер» ойынының идеясы жатыр, алайда классикалық ойын-сауық форматынан айырмашылығы – бұл ойын корпоративтік және кәсіби аудиторияға бағытталған. Ойын барысында қатысушыларға кәсіби сипаттамалары бар карточкалар беріледі: мамандығы, дағдылары, білімі, қызығушылықтары, денсаулық жағдайы және ерекше фактілері.
Сонымен қатар бизнес-кейстер мен қауіп-қатерлерге арналған карточкалар қолданылады, олар проблемалық жағдайды қалыптастырып, жалпы сценарийді анықтайды. Ойынның әрі қарайғы барысы ұжымдық шешім қабылдауға негізделеді. Қатысушылардың міндеті -өздерінің кәсіби құндылығын дәлелдеп, берілген кейсті шешуге қосатын үлесін негіздеу. Кейбір сипаттамалар бір қарағанда бизнеске сәйкес келмейтіндей көрінуі мүмкін, алайда дәл осы жерде стандарттан тыс дағдылардың пайдасын логикалық түрде дәлелдей білу маңызды рөл атқарады. Нәтижесінде ең тиімді құзыреттерді көрсеткен және тапсырманы шешуге лайық қатысушылар жеңімпаз атанады.
Ойынның жасалу тарихы оқу тапсырмасынан басталған. Идея авторы Элина Карамергенованың айтуынша, концепция бірнеше күн ішінде қалыптасқан:
«Колледжде оқып жүрген кезде бізге рубеждік аптаға жоба әзірлеу тапсырылған еді. “Завод” атты бизнес-ойынға қатысқаннан кейін мен ойын механикасын бизнес-міндеттерді шешумен біріктіру идеясын ойластырдым – осылайша “Бункерге” ұқсас, бірақ іскерлік ортаға арналған ойын концепциясы пайда болды. “Plan B” – колледж кезіндегі “Империя успеха” атты бұрынғы жобамның жалғасы. Қазір біз концепцияны, дизайнды және карточкаларды жаңартып, идеяны толыққанды үстел ойынына айналдырдық», – дейді ол.
Ойын атауы да оның философиясын білдіреді. Команда мүшесі Артем Намның айтуынша, «Plan B» кез келген жағдайда шешім таба білу қабілетін сипаттайды:
«Plan B» – бұл бейімделе білу туралы. Нақты бизнес әлемінде жоспар әрдайым ойдағыдай жүзеге аспайды, сондықтан тез бейімделіп, балама шешімдер таба білу өте маңызды», – деп бөлісті ол.
Жобаның негізгі ерекшеліктерінің бірі – оның практикалық бағыттылығы. Көптеген үстел ойындары көбінесе ойын-сауыққа бағытталса, «Plan B» кәсіби құзыреттерді талдау және бизнес-кейстерді шешу құралы ретінде жасалған. Ойынның бірегейлігі туралы команда мүшесі Анеля Утегенова айтып өтті:
«Біздің ойында дайын дұрыс жауаптар жоқ. Барлығы қатысушының кейсті шешудегі өз пайдалығын қаншалықты сенімді дәлелдей алуына байланысты. Бұл нақты жұмыс ортасына өте жақын», – деді ол.
«Нәтижесінде ойын механикасы қатысушыларға өз күшті жақтарын жақсырақ түсінуге, коммуникация дағдыларын дамытуға және шектеулі ақпарат жағдайында шешім қабылдауға үйренуге мүмкіндік береді», -деп қосты жобаның тағы бір қатысушысы Диана Мандровская.
Білім берудегі ойын форматтарына қызығушылық бүгінде әлем бойынша артып келеді. Халықаралық зерттеулерге сәйкес, ойын арқылы оқыту қатысушылардың қызығушылығын арттырып, дәстүрлі лекцияларға қарағанда материалды жақсы меңгеруге ықпал етеді. Көптеген елдерде бизнес-мектептер мен корпоративтік оқытуда ойын симуляциялары стратегиялық ойлау мен басқару дағдыларын дамыту құралы ретінде кеңінен қолданылады. Осы тұрғыда әзірлеушілер Қазақстан нарығында бизнес-кейстерді модельдеуге және кәсіби құзыреттерді дамытуға бағытталған ұқсас үстел ойындары әлі де аз екенін атап өтеді.
Сондықтан келесі қадам – жобаны дамыту және нарыққа шығару. Команда университетпен шектелмей, өнімді масштабтау мүмкіндіктерін қарастыруда:
«Жоспарланған бағыттардың қатарында: ойынның тираждық нұсқасын шығару, маркетплейстерге орналастыру және өнімнің цифрлық нұсқасын жасау бар», – деп бөлісті команда мүшесі Саида Латыпaева.
Бұл жоба AlmaU студенттерінің бизнес пен қоғам үшін нақты құндылығы бар өнімдер жасай алатынын дәлелдейді. Команда мүшелері ойынмен жұмыс істеу олардың маңызды тәжірибесі мен мотивация көзі болғанын атап өтті: «Біз бұл бастама басқа студенттерге де өз жобаларын жасауға мотивация береді деп үміттенеміз. Біз үшін тек идея ойлап табу емес, оны толыққанды өнімге айналдыру маңызды болды. Мұнда шығын аз, ал мүмкіндік көп. Plan B пайдалы болады деп сенеміз, ал бұл ойынның жасалуы – тек бастамасы ғана».